بنیاد نرم‌افزار آزاد رفته Bluesky؛ چطور و چرا این کار را کرده

منبع: وبلاگ جامعه بنیاد نرم‌افزار آزاد (FSF) — ۳۱ اوت ۲۰۲۶

ما اینجا می‌خواهیم خبر بدهیم: بنیاد نرم‌افزار آزاد (FSF) رفته Bluesky. خود بنیاد در وبلاگش نوشته چطور و چرا این کار را کرده؛ ما همان را به فارسی می‌گذاریم تا جامعه بداند ماجرا چیست.

FSF الان روی Bluesky است؛ سرویس میکروبلاگ روی پروتکل AT. نکته مهمش این است که بنیاد مثل ماس‌تودون یا PeerTube از مردم نمی‌خواهد بروند ثبت‌نام کنند. ثبت‌نام Bluesky یعنی بار شدن جاوااسکریپت غیرآزاد صفحه ثبت‌نام؛ و FSF معمولا کسی را به چنین چیزی دعوت نمی‌کند.

با این حال خود بنیاد رفته آنجا. می‌گوید می‌خواهد آدمها را همان‌جا که هستند پیدا کند و از آزادی نرم‌افزار حرف بزند؛ از جمله از خود همین سرویس و مشکلهایش. پست‌ها را با برنامه‌ای می‌گذارد که تیم فنی خود FSF مخصوص گردش‌کارشان نوشته. اگر در شبکه اجتماعی هستی، می‌توانی حساب FSF در Bluesky و ماس‌تودون را دنبال کنی.

بنیاد چه کار کرده

حساب را خود بنیاد نرم‌افزار آزاد باز کرده، نه یک میانجی. هدفشان این نبوده Bluesky را «جایگزین آزاد» جا بزنند. گفته‌اند می‌خواهند کسانی که هنوز اسم آزادی نرم‌افزار را هم نشنیده‌اند، FSF را ببینند. تیم فنی‌شان یک اسکریپت اختصاصی نوشته تا بدون گیر کردن در کلاینت وب، همان روند انتشار همیشگی‌شان روی Bluesky هم کار کند.

Bluesky از نظر FSF: چند قدم جلو، چند قدم عقب

بنیاد می‌گوید توسعه‌دهنده‌های Bluesky نسبت به سرویسهایی مثل X (توییتر) قدمهایی برداشته‌اند. ولی هنوز در کلاینت‌ها و ساختار حکمرانی‌اش مسئله هست. اگر داری فکر می‌کنی بپیوندی، FSF اینها را گوشزد کرده:

• جاوااسکریپت. برای ثبت‌نام باید جاوااسکریپت غیرآزاد اجرا کنی؛ این حق کاربر را نقض می‌کند. فرقی نمی‌کند گنو/لینوکس داشته باشی یا نه. بیشتر سایتها بی‌آنکه بپرسند برنامه مالکیتی را به‌صورت جاوااسکریپت غیرآزاد می‌فرستند تو دستگاهت.
• فدره، اما. Bluesky فدره است، ولی معمولا جزو «فدیورس» ماس‌تودون و PeerTube حساب نمی‌شود. پروتکلش AT است نه ActivityPub. خود Bluesky تعیین می‌کند AT چیست؛ FSF می‌گوید این را بارها علیه جامعه آزاد کاربر دیده‌اند. می‌شود Personal Data Server و رله خودت را راه بیندازی، ولی معمولا سخت‌تر و سنگین‌تر از یک نمونه ماس‌تودون است؛ چه برسد به سرورهای سبک ActivityPub مثل Akkoma یا Starling.
• کد آزاد، اما. بخش بزرگی از کد Bluesky با مجوز آزاد است: اجرا، کپی، تغییر، اشتراک. با این حال کلاینت وب هنوز جاوااسکریپت غیرآزاد به کاربر می‌دهد؛ همان‌طور که صفحه ثبت‌نام. بنیاد نوشته اسکریپت خودش مخصوص خودشان است و همه کلاینت‌های موجود را کامل بررسی نکرده.

چرا حساب باز کردند

FSF ساده گفته: باید آدمها را همان‌جا که هستند پیدا کنیم. Bluesky برای بنیاد انتخاب بدی نیست و از خیلی از دردسرهای شبکه‌های مسئله‌دارتر دور می‌ماند. اگر فقط با کسانی حرف بزنند که از قبل FSF را می‌شناسند، شانس کمی برای ماموریت‌شان می‌ماند: رساندن فلسفه نرم‌افزار آزاد به آدم تازه.

بنیاد نوشته یک بار جاوااسکریپت غیرآزاد Bluesky را اجرا کرده تا به کسانی برسد که هنوز اسم آزادی نرم‌افزار را هم نشنیده‌اند. اگر روی Bluesky هستی می‌توانی حسابشان را دنبال کنی. اگر کسی را می‌شناسی که به آزادی و حقوق انسان اهمیت می‌دهد، حتی اگر از نرم‌افزار آزاد چیزی نداند، حسابهای میکروبلاگ FSF را به او نشان بده. حرف خود بنیاد این است: هرچه آدمهای بیشتری بفهمند نرم‌افزار آزاد چیست و چرا مهم است، به جهانی نزدیکتر می‌شویم که در آن هر کس کنترل رایانه‌اش را در دست خودش دارد.

از Bluesky بخواه آزادی را رعایت کند

FSF می‌گوید جاوااسکریپت غیرآزاد صفحه ثبت‌نام Bluesky مشکل است و از مخاطب خواسته به Bluesky بگوید دسترسی به این سکو باید با آزادی کاربر جور دربیاید.

منبع: The FSF is now on Bluesky — FSF