اگر دنبال پیامرسانی هستید که شماره تلفن نخواهد، پیامها را رمزنگاری کند و به یک شرکت وابسته نباشد، دلتاچت یکی از بهترین گزینههاست. در این راهنما توضیح میدهیم دلتاچت چیست، چرا برای ما در ایران اهمیت دارد، چطور روی اندروید، آیفون و گنولینوکس نصبش کنید و چطور در چند دقیقه روی سرور جامعه شیرازلینوکس، یعنی delta.sudoshz.ir، حساب بسازید.
دلتاچت چیست؟
دلتاچت (Delta Chat) یک پیامرسان غیرمتمرکز و امن برای موبایل و کامپیوتر است. ظاهرش شبیه پیامرسانهایی است که میشناسید: چت دونفره، گروه، ارسال عکس و فایل، پیام صوتی و حتی تماس. فرقش در پشت صحنه است.
دلتاچت به جای یک سرور مرکزی متعلق به یک شرکت، روی سرورهایی به اسم chatmail کار میکند که بر پایه استانداردهای باز اینترنت ساخته شدهاند. هر کسی میتواند چنین سروری راه بیندازد و کاربران سرورهای مختلف میتوانند با هم حرف بزنند. سرور delta.sudoshz.ir هم یکی از همین سرورهاست که جامعه شیرازلینوکس آن را راه انداخته است. این همان ایدهای است که در فدیورس هم میبینید، شبکهای از سرورهای مستقل که با هم حرف میزنند.
خود اپلیکیشن دلتاچت و نرمافزار سمت سرور هر دو نرمافزار آزاد هستند. اپهای دلتاچت با مجوز GPL نسخه ۳ منتشر میشوند و سرور ما با Madmail کار میکند که مجوز AGPL دارد. یعنی هر کسی میتواند کد را بخواند، بررسی کند، تغییر دهد و نسخه خودش را منتشر کند.
چرا دلتاچت مهم است؟
حریم خصوصی واقعی
- بدون شماره تلفن: برای ساخت حساب به شماره موبایل، ایمیل دیگر یا هیچ اطلاعات شناسایی نیاز ندارید.
- رمزنگاری سرتاسری: پیامها روی گوشی شما قفل میشوند و فقط روی گوشی گیرنده باز میشوند. رمزنگاری دلتاچت به صورت مستقل ممیزی امنیتی شده است. سرور فقط بستههای رمزشده را جابهجا میکند و نمیتواند محتوایشان را بخواند.
- بدون فهرست عمومی کاربران: کسی نمیتواند شما را جستجو کند. فقط کسانی که کد QR یا لینک دعوتتان را دارند میتوانند به شما پیام بدهند.
- پروفایل روی دستگاه شماست: اطلاعات پروفایل روی گوشی یا کامپیوتر خودتان میماند و سرور فقط پیام را میرساند.
وقتی اینترنت محدود است
سرور delta.sudoshz.ir داخل ایران میزبانی میشود. پس اگر اینترنت بینالمللی قطع یا خیلی کند شود ولی شبکه داخلی برقرار باشد، کاربرانی که روی همین سرور حساب دارند معمولا همچنان میتوانند با هم پیام رد و بدل کنند. پیام به کاربران سرورهای خارجی تا برقراری دوباره ارتباط در صف میماند. ممکن است اعلانهای گوشی هم در این شرایط با تاخیر برسند، چون سرویس اعلان دلتاچت بیرون از ایران است. در این حالت باز کردن خود برنامه پیامهای تازه را میآورد.
دلتاچت از پراکسی هم پشتیبانی میکند و میتوانید در تنظیمات پیشرفته آن پراکسی HTTP، SOCKS5 یا Shadowsocks تعریف کنید.
یک توصیه مهم: برنامه را همین حالا نصب کنید و حساب بسازید. وقتی اینترنت قطع است، دانلود از فروشگاههای خارجی سخت یا ناممکن میشود.
نصب دلتاچت
نسخههای رسمی را از صفحه دانلود دلتاچت یا از فروشگاههای زیر بگیرید.
اندروید
سه راه دارید:
- F-Droid: اگر از فروشگاه آزاد F-Droid استفاده میکنید، دلتاچت را جستجو و نصب کنید. این روش با روحیه نرمافزار آزاد بیشتر جور است.
- گوگلپلی: دلتاچت را در Google Play جستجو کنید و نصب را بزنید.
- فایل APK: از صفحه دانلود دلتاچت فایل APK را بگیرید و نصب کنید. در این حالت باید نصب از منابع ناشناس را برای مرورگر یا مدیر فایل اجازه بدهید.
حداقل نسخه لازم اندروید ۵ است.
آیفون و آیپد
دلتاچت را از App Store نصب کنید. حداقل نسخه لازم iOS 15.6 است.
گنولینوکس
دلتاچت دسکتاپ روی بیشتر توزیعهای گنولینوکس نصب میشود و برای استفاده از آن لازم نیست روی گوشی هم نصب باشد. سادهترین روشها:
با فلتپک (روی هر توزیعی که Flatpak دارد):
flatpak install flathub chat.delta.desktop
روی آرچ:
sudo pacman -S deltachat-desktop
روی دبیان، مینت و اوبونتو هم میتوانید فایل deb را از صفحه دانلود دلتاچت بگیرید و نصب کنید. برای فدورا فایل rpm و برای بقیه توزیعها AppImage هم هست.
اگر تازه با گنولینوکس آشنا شدهاید، راهنمای شروع گنولینوکس در شیراز را هم ببینید.
نسخه ویندوز و مک هم وجود دارد که از همان صفحه دانلود در دسترس است.
ساخت حساب روی سرور شیرازلینوکس
حساب روی delta.sudoshz.ir رایگان است و چیزی جز یک نام نمایشی از شما نمیخواهد.
روش سریع (یک کلیک)
- اول دلتاچت را روی دستگاهتان نصب کنید.
- در همان دستگاه به آدرس delta.sudoshz.ir بروید.
- روی دکمه Create New Account بزنید. سایت یک حساب تازه میسازد.
- دکمه Open DeltaChat را بزنید تا دلتاچت باز شود و حساب را بشناسد.
- یک نام و در صورت تمایل عکس پروفایل بگذارید و حساب را تایید کنید.
روش دستی (اگر دکمه کار نکرد)
اگر با زدن دکمه دلتاچت باز نشد:
- در صفحه delta.sudoshz.ir دکمه Copy Link را بزنید تا لینک حساب کپی شود.
- در دلتاچت گزینه Create New Profile را انتخاب کنید.
- روی Use Other Server بزنید.
- بخش اسکن کد را باز کنید و از منوی آن Paste from Clipboard را بزنید.
- نام و عکس پروفایل را وارد کنید و Agree and Create Profile را بزنید.
نکته برای کاربران آیفون
روی آیفون روش کپی و چسباندن مطمئنتر است، چون دکمه باز کردن مستقیم به خاطر محدودیتهای iOS همیشه کار نمیکند. مسیر کار این است: ساخت پروفایل جدید، Use Other Server، اسکن کد، Paste from Clipboard.
یک تنظیم امنیتی مهم
دلتاچت میتواند با ایمیل معمولی و رمزنشده هم کار کند. برای اینکه همه گفتگوهایتان امن بماند، چت را فقط از راه کد QR یا لینک دعوت شروع کنید و مستقیما به یک آدرس ایمیل پیام ندهید. لینک دعوت درست با https://i.delta.chat شروع میشود. پیامهایی که کنارشان آیکون پاکت نامه دیده میشود رمزنگاری نشدهاند.
افزودن مخاطب و ساخت گروه
افزودن مخاطب
دلتاچت فهرست عمومی کاربران ندارد و خودتان تصمیم میگیرید با چه کسی در ارتباط باشید.
- حضوری: در صفحه اصلی روی آیکون کد QR بزنید و از دوستتان بخواهید آن را با دلتاچت خودش اسکن کند.
- از راه دور: در همان صفحه Copy یا Share را بزنید و لینک دعوت را از یک راه خصوصی برای او بفرستید.
وقتی هر دو طرف آنلاین باشند، چت به زودی ظاهر میشود و رمزنگاری سرتاسری خودکار برقرار است. اگر کسی که لینک شما را از یک دوست مشترک گرفته به شما پیام بدهد، پیامش به صورت درخواست نمایش داده میشود و تا قبولش نکنید نمیتوانید جواب بدهید.
ساخت گروه
- چت جدید و بعد New Group را انتخاب کنید.
- اعضا را انتخاب کنید و برای گروه اسم و در صورت تمایل عکس بگذارید.
- اولین پیام را بفرستید. تا وقتی پیامی در گروه ننوشتهاید، گروه برای اعضا دیده نمیشود.
در گروههای دلتاچت همه اعضا حق برابر دارند: هر کسی میتواند اسم گروه را عوض کند، عضو اضافه یا حذف کند. برای همین گروهها برای جمعهای مورد اعتماد مثل خانواده، دوستان یا یک تیم کوچک مناسباند. برای اطلاعرسانی یک به چند، دلتاچت قابلیت کانال را دارد.
پرسشهای رایج
آیا دلتاچت رایگان است؟
بله. هم برنامه و هم حساب روی سرور شیرازلینوکس رایگان است. مهمتر اینکه دلتاچت نرمافزار آزاد است و کدش برای همه باز است.
برای ساخت حساب شماره تلفن لازم است؟
نه. حساب روی delta.sudoshz.ir بدون شماره تلفن، بدون ایمیل دیگر و بدون اطلاعات شخصی ساخته میشود.
میتوانم یک حساب را روی گوشی و کامپیوتر با هم داشته باشم؟
بله. در دستگاه اول به تنظیمات بروید و Add Second Device را بزنید تا یک کد QR نمایش داده شود. در دستگاه دوم هنگام راهاندازی دلتاچت گزینه Add as Second Device را انتخاب کنید و کد را اسکن کنید.
میتوانم با کسی که روی سرور دیگری حساب دارد چت کنم؟
بله. دلتاچت غیرمتمرکز است و کاربران سرورهای مختلف chatmail میتوانند با هم گفتگو کنند. فقط برای ارتباط با سرورهای خارج از ایران، اینترنت بینالمللی لازم است.
دلتاچت بهتر است یا ماتریکس؟
هر دو آزاد و غیرمتمرکزند، ولی کاربردشان کمی فرق دارد. دلتاچت برای گفتگوی خصوصی با آشنایان، بدون شماره تلفن و با راهاندازی خیلی ساده، عالی است. ماتریکس برای اتاقهای عمومی و جامعههای بزرگ مناسبتر است. اگر میخواهید ماتریکس را هم امتحان کنید، پروتکل ماتریکس، نحوه ثبتنام در ماتریکس و راهنمای استفاده از ماتریکس را ببینید.
جمعبندی
دلتاچت نشان میدهد پیامرسان امن لازم نیست پیچیده باشد. برنامه را نصب کنید، روی delta.sudoshz.ir در کمتر از یک دقیقه حساب بسازید و لینک دعوتتان را برای دوستانتان بفرستید. اگر سوال یا مشکلی داشتید، از صفحه سرور میتوانید مستقیم به مدیر سرور در دلتاچت پیام بدهید یا از صفحه تماس با شیرازلینوکس با ما در ارتباط باشید.
نظرات آزاد
سیستم نظر آزاد و شفاف روی همین سایت است — بدون Disqus و بدون رهگیری شخص ثالث. نام کافی است؛ ایمیل اختیاری و منتشر نمیشود.