اِدا پشت میز کار دست‌ساز در حال تعمیر و برادرش آلن با یک قطعهٔ الکترونیکی

ارائه

ارائه

اِدا و زِنگمَن کتابی مصور برای کودکان و نوجوانان است؛ دربارهٔ لذت ساختن، نرم‌افزار آزاد، دوستی، و نقشی که دختران می‌توانند در فناوری و خودمختاری دیجیتال داشته باشند.

داستان

زِنگمَن مخترعی مشهور در سطح جهان و فوق‌العاده ثروتمند است. کودکان و بزرگسالان عاشق اختراع‌هایش‌اند. اما ناگهان مشکلی بزرگ پیش می‌آید: اسکیت‌بوردهای الکترونیکی بچه‌ها درست کار نمی‌کنند و همهٔ بستنی‌ها یک طعم پیدا کرده‌اند.

چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟

اِدا، دختری جوان و کنجکاو، کشف می‌کند که زِنگمَن چگونه از راه رایانهٔ طلایی‌اش همهٔ محصولاتش را کنترل می‌کند. او با دوستانش روی ابزارها و دستگاه‌هایی کار می‌کند که دیگر زیر فرمان زِنگمَن نیستند.

این داستان لذت ساختن، تعمیر و خلاقیت را منتقل می‌کند؛ روایتی زنده و پُرمصور از فناوری، رفاقت و استقلال.

کتاب و انتشار آزاد

جلد مصور کتاب اِدا و زِنگمَن
جلد کتاب اِدا و زِنگمَن

این روایت ابتدا به‌صورت کتاب منتشر شد: داستانی از رهایی جمعی که با دختری کنجکاو و الهام‌بخش آغاز می‌شود. تصویری از دنیای دیجیتال که انسان را محدود نمی‌کند؛ برعکس، توانایی عمل و خلاقیت را برمی‌گرداند.

خودِ کتاب هم سرگذشت جالبی دارد. نویسندگان نسخهٔ اصلی آلمانی آن را با مجوز آزاد منتشر کرده‌اند؛ به‌جای «همهٔ حقوق محفوظ»، استفاده، تغییر و بازنشر اثر آزاد است. همین انتخاب ترجمه و انتشار گسترده‌تر را ممکن کرد — از جمله پروژه‌ای آموزشی برای ترجمهٔ فرانسوی.

رایان (آلس)، مَتئو (بِزانسون)، رُزَن (گنگَم)، لونا (پاریس)… بیش از صد دانش‌آموز ۱۳ تا ۱۹ ساله از چهار مؤسسهٔ آموزشی در سال تحصیلی ۲۰۲۲–۲۰۲۳ کتاب را از آلمانی به فرانسوی ترجمه کردند. کار را میان خود تقسیم کردند و با ابزارهای دیجیتال هماهنگ شدند. آفرین بر آنان — و سپاس از معلمانشان و انجمن توسعهٔ آموزش زبان آلمانی در فرانسه (ADEAF).

در وزارتخانه، در چارچوب مأموریت‌های آموزش دیجیتال و آموزش از راه دیجیتال، از توسعهٔ منابع آموزشی مشترک و آزاد پشتیبانی می‌شود. موضوع این کتاب و مترجمان جوانش، نمونه‌ای روشن از همین هدف است.

الکسی کافمان رئیس پروژهٔ نرم‌افزارها و منابع آموزشی آزاد
وزارت آموزش ملی و جوانان فرانسه
بنیان‌گذار فراماسافت (Framasoft)

پدیدآورندگان

این کتاب را ماتیاس کیرشنر (متن) و ساندرا براندشتتر (تصویرگری) نوشته و مصور کرده‌اند.

پرترهٔ ماتیاس کیرشنر، نویسندهٔ اِدا و زِنگمَن

ماتیاس کیرشنر

ماتیاس از کودکی شیفتهٔ رایانه و نرم‌افزار بود. زود به اینترنت دسترسی پیدا کرد و از همین راه چیزهای زیادی آموخت. باور دارد کودکان حق دارند آینده‌شان را خودشان بسازند.

او تلاش می‌کند همه بتوانند از نرم‌افزار به‌صورت مستقل استفاده کنند و رئیس بنیاد نرم‌افزارهای آزاد اروپا (FSFE) است.

آرزو دارد روزی با نرم‌افزارهای آزاد برای خودش یک اسکیت‌بورد الکترونیکی بسازد.

پرترهٔ ساندرا براندشتتر، تصویرگر اِدا و زِنگمَن

ساندرا براندشتتر

ساندرا همیشه به ساختن و تعمیر علاقه داشته است. امروز تصویرگر، نویسندهٔ کمیک و خالق شخصیت‌های انیمیشن و سریال‌های پویانمایی است؛ از جمله برای سریال Trudes Tier در برنامهٔ آلمانی Die Sendung mit der Maus.

در بستنی‌فروشی یک بستنی خامه‌ای رنگین‌کمان با طعم لیمو–خیار و مقدار زیادی مروارید شکری انتخاب می‌کند.

درون‌مایه‌ها

این داستان مدرن به چند موضوع مهم و به‌هم‌پیوسته می‌پردازد:

  • جایگاه زنان و دختران در علم و فناوری
  • شمولیت و مشارکت همگانی
  • رهایی و خودآگاهی
  • ساخت منابع و دانش مشترک
  • دموکراسی
  • استقلال دیجیتال
  • مقابله با ازرده‌خارج‌سازی برنامه‌ریزی‌شده